هشدار برای هولدرهای اتریوم؛ چرا آستانه ۳۳ درصدی اهمیت زیادی دارد؟

گزارش جدید دانشگاه کمبریج درباره شبکه اتریوم (Ethereum) زنگ خطر تازه‌ای را برای بزرگ‌ترین بلاکچین قراردادهای هوشمند به صدا درآورده است. این گزارش نشان می‌دهد بخش بزرگی از نودهای اتریوم در ایالات متحده و کشورهای اتحادیه اروپا متمرکز شده‌اند؛ موضوعی که به اعتقاد پژوهشگران، در صورت بروز اختلال گسترده یا اقدامات نظارتی، می‌تواند فرآیند تأیید تراکنش‌ها را متوقف کرده و امنیت شبکه را با چالش جدی مواجه کند.

این مطالعه که توسط Cambridge Judge Business School منتشر شده، هم‌زمان با افزایش استفاده از اتریوم برای میزبانی دارایی‌های توکنیزه‌شده و پروژه‌های مالی غیرمتمرکز، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است.

بیش از ۷۰ درصد نودهای اتریوم در آمریکا و اروپا قرار دارند

بر اساس این گزارش، حدود ۳۱ درصد از فعالیت نودهای اتریوم در ایالات متحده انجام می‌شود و نزدیک به ۳۹ درصد دیگر نیز در کشورهای اتحادیه اروپا (به‌جز بریتانیا) قرار دارند.

این بدان معناست که نزدیک به ۷۰ درصد زیرساخت شبکه اتریوم در دو منطقه جغرافیایی متمرکز شده است؛ مسئله‌ای که از دید کارشناسان می‌تواند ریسک‌های عملیاتی و نظارتی قابل توجهی برای این شبکه ایجاد کند.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که هرچند این تمرکز در یک کشور واحد نیست، اما وابستگی به مناطق خاص همچنان یک نقطه ضعف بالقوه محسوب می‌شود.

چرا عدد ۳۳ درصد برای اتریوم اهمیت دارد؟

شبکه اتریوم پس از مهاجرت به الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake) بر پایه مشارکت اعتبارسنج‌ها یا ولیدیتورها فعالیت می‌کند.

طبق قوانین اجماع این شبکه، برای نهایی شدن تراکنش‌ها باید حداقل دو سوم اعتبارسنج‌های فعال در فرآیند تأیید مشارکت داشته باشند. اگر بیش از ۳۳.۳ درصد از ولیدیتورها به‌طور هم‌زمان از دسترس خارج شوند، شبکه همچنان قادر به تولید بلاک خواهد بود، اما فرآیند Finality یا نهایی شدن تراکنش‌ها متوقف می‌شود.

در چنین شرایطی، بسیاری از خدمات وابسته به اتریوم مانند شبکه‌های لایه دوم (Layer 2)، پل‌های انتقال دارایی میان بلاکچین‌ها و حتی برخی صرافی‌های ارز دیجیتال ممکن است فعالیت خود را محدود یا متوقف کنند.

وابستگی به شرکت‌های بزرگ ابری، ریسک جدید اتریوم

یکی دیگر از یافته‌های مهم گزارش کمبریج، تمرکز زیرساخت‌های اتریوم روی چند شرکت بزرگ ارائه‌دهنده خدمات ابری است.

طبق این گزارش، بخش قابل توجهی از نودهای اتریوم روی زیرساخت‌های سه شرکت Amazon Web Services (AWS)، Hetzner و OVH میزبانی می‌شوند.

به اعتقاد پژوهشگران، اگر یکی از این ارائه‌دهندگان با اختلال گسترده، حملات سایبری یا حتی محدودیت‌های قانونی مواجه شود، تعداد زیادی از اعتبارسنج‌های شبکه ممکن است هم‌زمان از دسترس خارج شوند؛ اتفاقی که می‌تواند شبکه را به آستانه توقف نهایی‌سازی تراکنش‌ها برساند.

این نگرانی پیش‌تر نیز سابقه داشته است. در سال ۲۰۲۲ شرکت Hetzner میزبانی پروژه‌های بلاکچینی را ممنوع کرد و بسیاری از اپراتورهای نود مجبور شدند در مدت کوتاهی زیرساخت خود را به سرویس‌دهنده‌های دیگر منتقل کنند.

اتریوم همچنان بزرگ‌ترین میزبان دارایی‌های توکنیزه‌شده است

با وجود این نگرانی‌ها، اتریوم همچنان مهم‌ترین بستر برای توسعه پروژه‌های بلاکچینی و دارایی‌های دیجیتال محسوب می‌شود.

بر اساس داده‌های منتشرشده، در حال حاضر حدود ۲۵ میلیارد دلار دارایی واقعی توکنیزه‌شده (Real-World Assets یا RWA) روی شبکه اصلی اتریوم قرار دارد؛ رقمی که از هر بلاکچین عمومی دیگری بیشتر است.

این موضوع اهمیت حفظ پایداری و امنیت شبکه را دوچندان می‌کند، زیرا اختلال در عملکرد اتریوم می‌تواند بر پروژه‌های دیفای، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، استیبل‌کوین‌ها و سایر دارایی‌های دیجیتال تأثیر مستقیم بگذارد.

آیا تمرکز نودها آینده اتریوم را تهدید می‌کند؟

کارشناسان معتقدند اگرچه مکانیزم داخلی اتریوم در صورت بروز اختلال گسترده می‌تواند به مرور زمان شبکه را بازیابی کند، اما این فرآیند ممکن است چندین روز طول بکشد و در این مدت خسارت‌های مالی قابل توجهی به اعتبارسنج‌ها و کاربران وارد شود.

به همین دلیل، بسیاری از توسعه‌دهندگان و اعضای جامعه اتریوم خواستار توزیع بیشتر نودها در کشورهای مختلف و کاهش وابستگی به شرکت‌های بزرگ ارائه‌دهنده خدمات ابری هستند تا مقاومت شبکه در برابر اختلالات و تصمیمات نظارتی افزایش یابد.

جمع‌بندی

گزارش جدید دانشگاه کمبریج نشان می‌دهد اگرچه اتریوم همچنان بزرگ‌ترین زیرساخت قراردادهای هوشمند و دارایی‌های توکنیزه‌شده جهان است، اما تمرکز بالای نودهای این شبکه در آمریکا، اروپا و چند شرکت ارائه‌دهنده خدمات ابری می‌تواند به یک ریسک مهم برای امنیت آن تبدیل شود. از آنجا که توقف هم‌زمان بیش از ۳۳ درصد اعتبارسنج‌ها قادر است فرآیند نهایی‌سازی تراکنش‌ها را مختل کند، افزایش پراکندگی جغرافیایی نودها و تنوع زیرساخت‌های میزبانی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی اکوسیستم اتریوم در سال‌های آینده خواهد بود.