فناوری جدیدی برای افزایش حریم خصوصی در بلاکچین و هوش مصنوعی!

ویتالیک بوترین، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، از یک چارچوب رمزنگاری جدید با نام Diamond iO رونمایی کرده است؛ فناوری نوآورانه‌ای که می‌تواند تحول بزرگی در حفظ حریم خصوصی، امنیت و اجرای بدون نیاز به اعتماد (Trustless) در اکوسیستم بلاکچین و Web3 ایجاد کند.

به گفته بوترین، این فناوری امکان اجرای برنامه‌های رمزگذاری‌شده را فراهم می‌کند، بدون آنکه کد، منطق داخلی برنامه یا کلیدهای خصوصی در اختیار کاربران یا اشخاص ثالث قرار گیرد. در صورت عملی شدن، Diamond iO می‌تواند کاربردهای گسترده‌ای در بلاکچین، قراردادهای هوشمند و حتی هوش مصنوعی داشته باشد.

Diamond iO چیست؟

Diamond iO نسخه‌ای جدید از فناوری Indistinguishability Obfuscation (iO) یا «ابهام‌سازی غیرقابل تشخیص» است؛ یکی از پیچیده‌ترین مفاهیم در علم رمزنگاری که سال‌هاست محققان روی آن کار می‌کنند.

هدف این فناوری، اجرای نرم‌افزارها به‌گونه‌ای است که عملکرد آن‌ها قابل استفاده باشد، اما هیچ فردی نتواند منطق داخلی، کد برنامه یا اطلاعات حساس آن را مشاهده یا استخراج کند.

بوترین در این طرح، Diamond iO را بر پایه فناوری Fully Homomorphic Encryption (FHE) و نسخه‌ای اصلاح‌شده از Attribute-Based Encryption (ABE) توسعه داده است.

سرعت اجرای بالاتر نسبت به مدل‌های قبلی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این پیشنهاد، کاهش چشمگیر زمان موردنیاز برای اجرای برنامه‌های رمزگذاری‌شده است.

به گفته بوترین، در مدل‌های تئوری پیشین، اجرای چنین برنامه‌هایی به زمانی در مقیاس «جهانی» نیاز داشت و عملاً استفاده از آن‌ها غیرممکن بود. اما Diamond iO می‌تواند این زمان را به مقیاسی بسیار کوتاه‌تر کاهش دهد و امکان استفاده عملی از این فناوری را در آینده فراهم کند.

اگرچه این فناوری هنوز در مرحله تحقیقاتی قرار دارد، اما از نگاه کارشناسان گامی مهم در مسیر کاربردی شدن رمزنگاری پیشرفته محسوب می‌شود.

کاربردهای احتمالی Diamond iO

در صورت توسعه و پیاده‌سازی موفق، Diamond iO می‌تواند در بخش‌های مختلف اکوسیستم بلاکچین مورد استفاده قرار گیرد.

یکی از مهم‌ترین کاربردها، برگزاری رأی‌گیری‌های کاملاً محرمانه روی بلاکچین است؛ به‌گونه‌ای که سیستم بتواند آرای کاربران را شمارش کرده و نتیجه نهایی را اعلام کند، بدون آنکه اطلاعات رأی‌دهندگان یا فرآیند داخلی شمارش افشا شود.

این فناوری همچنین می‌تواند امنیت کلیدهای خصوصی را افزایش دهد و امکان استفاده از آن‌ها در نرم‌افزارها را بدون خطر افشای اطلاعات فراهم کند.

از دیگر کاربردهای احتمالی می‌توان به توسعه زیرساخت‌های رمزنگاری بدون نیاز به اعتماد، ایجاد سیستم‌های صدور مجوز نرم‌افزار، سرویس‌های غیرمتمرکز Web3 و پردازش داده‌های حساس در پروژه‌های هوش مصنوعی اشاره کرد.

بوترین معتقد است این فناوری می‌تواند زمینه‌ساز نسل جدیدی از سیستم‌های بلاکچینی و مدل‌های هوش مصنوعی باشد که اطلاعات کاربران را بدون هیچ‌گونه نشت داده پردازش می‌کنند.

چالش‌های پیش روی Diamond iO

با وجود ظرفیت‌های قابل توجه، Diamond iO هنوز فاصله زیادی تا استفاده عملی دارد.

این فناوری نیازمند توان پردازشی بسیار بالا است و محدودیت‌هایی در عمق مدارهای محاسباتی (Circuit Depth) دارد؛ موضوعی که باعث می‌شود اجرای آن در شرایط فعلی هزینه‌بر و پیچیده باشد.

علاوه بر این، بوترین تأکید کرده است که این طرح همچنان به بررسی‌های علمی، ارزیابی دانشگاهی و بازبینی توسط متخصصان رمزنگاری نیاز دارد و تا رسیدن به مرحله استفاده عمومی، تحقیقات بیشتری باید انجام شود.

گامی مهم برای آینده Web3 و هوش مصنوعی

با افزایش نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی کاربران، امنیت داده‌ها و توسعه هوش مصنوعی، نیاز به فناوری‌های رمزنگاری پیشرفته بیش از گذشته احساس می‌شود.

پیشنهاد Diamond iO نشان می‌دهد توسعه‌دهندگان اتریوم تنها بر مقیاس‌پذیری شبکه تمرکز ندارند، بلکه به دنبال ایجاد زیرساخت‌هایی هستند که بتوانند امنیت، محرمانگی و اعتمادزدایی را در نسل آینده اینترنت و برنامه‌های غیرمتمرکز به سطح بالاتری برسانند.

هرچند Diamond iO هنوز یک فناوری آزمایشی محسوب می‌شود، اما در صورت موفقیت، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین نوآوری‌های حوزه رمزنگاری، بلاکچین و هوش مصنوعی در سال‌های آینده تبدیل شود.