
یکی از نگرانیهای جدی کاربران ایرانی ارز دیجیتال این است که آیا کیف پولها میتوانند IP ایران را شناسایی کنند و در نتیجه باعث مسدود شدن دارایی شوند یا خیر. این نگرانی بهویژه با توجه به تحریمها و تجربههای تلخ کاربران در صرافیها، کاملاً قابل درک است. اما پاسخ این سؤال به نوع کیف پول، نحوه اتصال آن به شبکه و مدل نگهداری دارایی بستگی دارد. در این مقاله بهصورت دقیق بررسی میکنیم که چه کیف پولهایی امکان شناسایی IP دارند، چه زمانی این موضوع خطرناک میشود و چگونه میتوان ریسکهای احتمالی را کاهش داد.
IP در واقع شناسه اتصال شما به اینترنت است و میتواند موقعیت جغرافیایی تقریبی کاربر را مشخص کند. بسیاری از سرویسهای متمرکز از IP برای اعمال محدودیتهای جغرافیایی، شناسایی کشور کاربر و اجرای قوانین تحریمی استفاده میکنند. در دنیای ارز دیجیتال، این موضوع بیشتر در صرافیها دیده میشود، اما کاربران اغلب تصور میکنند که کیف پولها نیز دقیقاً به همین شکل عمل میکنند. در حالی که ماهیت کیف پولها با صرافیها تفاوت اساسی دارد.
در کیف پولهای غیرحضانتی، کلید خصوصی روی دستگاه کاربر ذخیره میشود و هیچ حساب کاربری متمرکزی وجود ندارد. از نظر تئوری، بلاکچین به IP اهمیتی نمیدهد و تراکنشها بدون توجه به موقعیت جغرافیایی پردازش میشوند. اما در عمل، بسیاری از کیف پولها برای نمایش موجودی، ارسال تراکنش و ارتباط با بلاکچین از سرورهای واسط (RPC) استفاده میکنند. این سرورها میتوانند IP کاربر را ببینند، اما معمولاً این اطلاعات برای مسدودسازی مستقیم دارایی استفاده نمیشود. نکته مهم این است که خود کیف پول کنترل دارایی شما را ندارد و حتی اگر IP شناسایی شود، امکان توقیف مستقیم رمزارز وجود ندارد.
یکی از اشتباهات رایج کاربران این است که شناسایی IP را معادل از دست رفتن دارایی میدانند. در کیف پولهای غیر حضانتی، حتی اگر IP ایران شناسایی شود، دارایی روی بلاکچین باقی میماند و به کلید خصوصی شما وابسته است، نه به موقعیت جغرافیایی. مسدود شدن دارایی معمولاً زمانی اتفاق میافتد که کنترل کلید خصوصی در اختیار شما نباشد یا یک نهاد متمرکز بتواند دسترسی شما را قطع کند. به همین دلیل، این خطر بیشتر در کیف پولهای حضانتی یا سرویسهای متمرکز مطرح است.

در کیف پولهای حضانتی، کنترل کلید خصوصی در اختیار شرکت ارائهدهنده است. این نوع کیف پولها معمولاً قوانین KYC، سیاستهای تحریمی و محدودیتهای جغرافیایی دارند. در چنین شرایطی، IP ایران میتواند بهعنوان یک نشانه پرریسک تلقی شود و باعث محدود شدن دسترسی کاربر شود. در این مدل کیف پولها، شناسایی IP اهمیت بسیار بیشتری دارد و ریسک مسدود شدن حساب یا دارایی کاملاً واقعی است، بهخصوص اگر با سایر نشانهها مانند شماره تلفن یا ایمیل مرتبط با ایران همراه شود.
استفاده از VPN میتواند IP واقعی کاربر را مخفی کند، اما این به معنای امنیت کامل نیست. برخی سرورها IPهای مربوط به VPNهای عمومی را شناسایی میکنند و حتی آنها را بهعنوان IP پرریسک علامتگذاری میکنند. برای کیف پولهای غیرحضانتی، استفاده از VPN بیشتر برای حفظ حریم خصوصی توصیه میشود تا جلوگیری از مسدودسازی. اما در کیف پولهای حضانتی، VPN میتواند نقش حیاتی داشته باشد، هرچند همچنان تضمینی برای جلوگیری از شناسایی کامل نیست.
خود بلاکچین هیچ اطلاعاتی درباره IP، کشور یا هویت کاربران ذخیره نمیکند. آنچه روی بلاکچین ثبت میشود فقط آدرسها و تراکنشها هستند. اما ابزارهای جانبی مانند نودها، مرورگرهای بلاکچین و سرویسهای تحلیلی میتوانند الگوهای رفتاری را بررسی کنند. این تحلیلها معمولاً برای ردیابی پولشویی یا فعالیتهای مشکوک استفاده میشوند، نه برای شناسایی کاربران عادی بر اساس کشور محل اتصال.
استفاده از کیف پولهای غیرحضانتی معتبر، عدم اتصال کیف پول به سرویسهای متمرکز مشکوک، بهروزرسانی منظم نرمافزار و رعایت اصول اولیه امنیت دیجیتال میتواند ریسکها را تا حد زیادی کاهش دهد. مهمتر از همه، نگهداری کلید خصوصی نزد خود کاربر است که اصلیترین عامل امنیت محسوب میشود. درک تفاوت بین کیف پول و صرافی، و انتخاب ابزار مناسب بر اساس سطح ریسکپذیری، نقش تعیینکنندهای در امنیت دارایی کاربران ایرانی دارد.
کیف پولها بسته به نوع و ساختارشان میتوانند IP کاربر را مشاهده کنند، اما این موضوع همیشه به معنای خطر یا مسدود شدن دارایی نیست. در کیف پولهای غیرحضانتی، حتی شناسایی IP ایران نیز کنترل دارایی را از کاربر سلب نمیکند، زیرا کلید خصوصی در اختیار خود اوست. در مقابل، کیف پولهای حضانتی به دلیل ماهیت متمرکز، حساسیت بیشتری نسبت به IP دارند و برای کاربران ایرانی ریسک بالاتری ایجاد میکنند. شناخت دقیق تفاوتها و انتخاب آگاهانه کیف پول، بهترین راه برای کاهش نگرانیها و حفظ امنیت داراییهای دیجیتال است.


